Uyanış Büyük Selçuklu dizisi başladı, Büyük Selçuklu İmparatorluğu hakkındaki bilgiler araştırılmaya başlandı. Sıklıkla Büyük Selçuklu Devleti ne zaman ve nerede kuruldu? Kurucusu kimdir? sorusu soruluyor.
BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ TARİHİ
Büyük Selçuklu Devleti 1037 yılında kurulmuş olan bir devlettir. Büyük Selçuklu Devleti Orta Çağ’da kurulmuş olan Oğuz Türklerinin Kınık boyu tarafından kurulmuştur. Büyük Selçuklu Devleti Türk-İran geleneğine dayalı olan bir devletti. Devlet ilk kurulduğu anda başkenti Nişabur kenti idi. Büyük Selçuklu Devletinde resmi dil Farsça iken, ordunun dili ise Türkçe idi. Devlette konuşulan diğer yaygın dil ise Arapça idi. Arapça Büyük Selçuklu Devleti içerisinde öğretilen bir dildi.
Büyük Selçuklu Devleti ilk kurulduğu anda küçük bir alana hükmediyordu. Daha sonra ise iyice ilerleyerek Anadolu’ya kadar geldi. Toplamda 3.9 milyonluk bir alana hükmeden Büyük Selçuklu Devleti, Türk tarihinde ki en büyük imparatorluklarından biri idi. İranlılar ile Türklerin kaynaştığı bu imparatorlukta daha sonra Anadolu’ya gelen Selçuklular İran kültürünü de Anadolu’ya yansıttı. Büyük Selçuklu Devleti Türk boylarının artması ile birlikte daha sonra özüne yani Türkleşme sürecine de girmişti. Devlet Kuzey bölgeleri de ele geçirince Büyük Selçuklu Devleti artık tamamen Türkleşme içerisinde olacaktı.
BÜYÜK SELÇUKLULAR KURULUŞU
Dandanakan zaferinin ardından Çağrı Bey, kardeşinde müthiş bir keskin zeka gördü. Onu toy yani hükümdar tayin etti. Böylece Büyük Selçuklular kazanmış olduğu bu zafer ile birlikte devletleşme sürecine de başlamıştı. Büyük Selçuklular devletleşirken Merv’i de başşehir ilan etmişti. Ardından kurultaylar düzenledi. Fetih hareketi düzenlenecek olan topraklara vezirler ve yetkililer tayin edildi. Oğuz Türkleri’nin Kınık boyundan gelen Büyük Selçuklular Türkmenistan’da yer alan Merv şehrini ele geçirdiler. Böylece 1038 yılında Gazneliler Büyük Selçuklular’a karşı ikinci büyük yenilgisini yaşamıştı.
Gazneliler yenildikten sonra Nişabur kentinden çekilmek zorunda kaldı. Ardından Büyük Selçuklular’da bu kenti ele geçirdikten sonra egemenlik ilan etti. Tuğrul Bey ise hemen ardından sultan ilan edildi. Bu şekilde Büyük Selçuklu Devleti kurulmuş oldu.
BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ KURUCUSU
Büyük Selçuklu Devleti ya da Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tuğrul Bey tarafından kuruldu.
Büyük Selçuklu Devleti Hükümdarları
– Tuğrul Bey
– Alp Arslan
– 1. Melikşah
– 1. Mahmud
– Berkyaruk
– 2. Melikşah
– Muhammed Tapar
– Sencer
BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ SINIRLARI
Doğu tarafta Seyhun nehrinden Tanrı dağlarına kadar, Batı tarafta ise Akdeniz ve Boğazlar’a kadar, Kuzey’de Kafkas dağlarına kadar, güneyde ise Hint denizine kadar bütün topraklar Büyük Selçuklu Devleti’nin kontrolü altında idi.
BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ YIKILIŞI
Büyük Selçuklu Devletinin yıkılışı arasında gösterilen en önemli sebepler, ülkenin hanedanlar arasında paylaştırılması idi. Bundan dolayı ise taht kavgaları yaşanmaya başlamıştı. Ardından eyaletlere gönderilen atabeyler de Selçukluların yıkılışına zemin hazırlayacaktı. Burada ise küçük beylikler bağımsızlık ilan ediyordu. Ardından Türkmenlerinde devlete küstürülmesi de Büyük Selçuklu Devleti’nin yıkılışına zemin hazırlamıştır. Ardından Şiilerinde yıpratıcı etkisi ile birlikte Büyük Selçuklu Devleti yıkılmıştır.
